مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت، یکی از سریعترین و مطمئنترین راههاییست که زنان میتوانند بدون نیاز به مراجعه به دادگاه، برای دریافت حق قانونی خود اقدام کنند. برای این کار، داشتن سند ازدواج رسمی و اطلاع از اموالی که از همسر در دسترس است، ضروریست. اگر مهریه عندالمطالبه باشد، یعنی هر زمان که اراده کنید میتوانید آن را مطالبه کنید، در نتیجه میتوانید با مراجعه به دفترخانهای که عقد در آن ثبت شده و سپس اداره ثبت اسناد، فرآیند توقیف اموال و صدور اجرائیه مهریه را شروع کنید.
این روش زمانی کاربرد دارد که نمیخواهید درگیر مراحل طولانی و پیچیده دادگاه شوید و میخواهید سریعتر به مهریه خود برسید. در این راه باید بدانید چه اموالی همسرتان دارد، و مدارکی مثل سند ازدواج و کارت ملی لازم دارید. آگاهی از این موارد باعث میشود مسیر اجرای ثبت برای مطالبه مهریه بدون دردسر و سریع تر انجام شود.
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت شامل موارد زیر می باشد:
1. سند ازدواج و قابلیت اجرایی آن
سند ازدواج یک سند رسمی است که در صورت درخواست زوجه برای مطالبه مهریه، قابلیت اجرایی دارد. زوجه میتواند با مراجعه به اداره ثبت، از اموال زوج برای پرداخت مهریه استفاده کند.
2. مراحل درخواست اجرائیه مهریه
زوجه باید با مدارک شناسایی (سند ازدواج، کارت ملی یا شناسنامه) به دفتر ثبت ازدواج مراجعه کرده و تقاضای صدور اجرائیه مهریه را کند. این درخواست پس از بررسی مدارک توسط دفتر ثبت، به مرحله اجرایی میرسد.
3. تنظیم و ارسال فرم اجرائیه
پس از درخواست زوجه، سردفتر ثبت ازدواج، فرمهای مخصوص اجرائیه مهریه را تنظیم میکند. سپس یک نسخه از آن را از طریق پست برای زوج ارسال میکند تا او از تقاضای مطالبه مهریه و مهلت پرداخت آن مطلع شود.
4. پرداخت نیم عشر دولتی
پس از دریافت اجرائیه، زوجه باید به اداره ثبت مراجعه کرده و برای تشکیل پرونده اجرایی و پرداخت نیم عشر دولتی (یک بیستم از مبلغ مهریه) اقدام کند. این هزینه در آینده قابل استرداد از زوج خواهد بود.
5. توجه به مستثنیات دین
اموالی که زوجه برای توقیف معرفی میکند، نباید جزو مستثنیات دین باشند. مستثنیات دین به اموالی اطلاق میشود که بر اساس قانون قابل توقیف نیستند، مانند اموال ضروری برای زندگی روزمره یا وسایل مورد نیاز برای انجام کار.
موارد زیر مستثنیات دین به شمار می روند:
بر اساس قوانین موجود، برخی اموال به دلیل ضرورتهای زندگی شخصی و خانوادگی، از توقیف برای پرداخت بدهی مستثنا هستند. مهمترین این موارد عبارتند از:
1. منزل مسکونی که متناسب با شأن و وضعیت مالی محکومعلیه در دوران اعسار او باشد.
2. اثاثیه ضروری منزل که برای رفع نیازهای اولیه زندگی فرد بدهکار و افراد تحت تکفل او لازم است.
3. آذوقه موجود در خانه به میزان مورد نیاز خانواده برای مدتی که عرفاً آذوقه در خانه نگهداری میشود.
4. کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی، در صورتی که فرد از اهل علم و پژوهش بوده و این وسایل متناسب با شأن و نیاز کاری او باشند.
5. ابزار و وسایل کار مورد استفاده کسبه، کشاورزان، پیشهوران و سایر افراد شاغل، که برای امرار معاش خود و خانوادهشان ضروری است.
6. تلفن مورد نیاز بدهکار که استفاده روزمره و ضروری از آن اجتنابناپذیر باشد.
7. مبلغ پرداختشده در قالب ودیعه اجاره، در صورتی که بدون آن امکان اجاره خانه وجود نداشته باشد و خانه اجارهشده نیز فراتر از شأن بدهکار نباشد.
مزایای مطالبه مهریه از طریق ثبت
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت نسبت به دادگاه مزایای متعددی دارد که برای بسیاری از افراد، بهویژه کسانی که به دنبال روشی سریع و کمهزینه هستند، بسیار جذاب است.
کوتاهتر شدن زمان رسیدگی:
در مطالبه مهریه از طریق ثبت، روند رسیدگی به درخواست بسیار سریعتر از دادگاه است. زیرا روند ثبت و اجرائیه از طریق دفتر ثبت ازدواج و املاک بهصورت رسمی و بینیاز از دادرسی طولانی صورت میگیرد.
ممنوعالخروج کردن زوج:
یکی از مزایای ویژه مطالبه مهریه از طریق ثبت، امکان ممنوعالخروج کردن زوج از کشور است. پس از صدور اجرائیه، در صورت درخواست زوجه، زوج میتواند از طریق مراجع ثبت، از خروج از کشور جلوگیری شود. با این حال، قانون مهریه ۱۴ سکه، تنها تا این مقدار، مهریه مالی تلقی شده و شامل اقدامات قانونی مانند: ممنوعالخروجی یا توقیف اموال میشود، مگر اینکه زوجه بتواند مالی بودن باقی مهریه را اثبات کند.
کاهش هزینهها:
در این روش تنها باید نیم عشر (یک بیستم) دولتی پرداخت شود، در حالی که در دادگاه علاوه بر نیم عشر، سه و نیم درصد به عنوان هزینه دادرسی نیز باید پرداخت گردد. این ویژگی برای افرادی که منابع مالی محدود دارند، بسیار مفید است.
سادگی و دسترسی آسان:
مراحل درخواست اجرائیه در ثبت سادهتر و دسترسپذیرتر است. زوجه میتواند با مراجعه به دفتر ثبت ازدواج و ارائه مدارک لازم، نسبت به درخواست اجرائیه اقدام کند، بدون اینکه نیاز به حضور در دادگاه و طی مراحل پیچیده قضائی داشته باشد.
امکان توقیف اموال سریعتر:
در صورت وجود اموال منقول و غیرمنقول از طرف زوج، زوجه میتواند این اموال را سریعتر توقیف کند و در صورت عدم توانایی در پرداخت مهریه، امکان فروش این اموال در مزایده نیز وجود دارد.
آسانی در دسترسی به اموال زوج:
در صورتی که مهریه بهطور کامل از طریق ثبت مطالبه شود و پرداخت نشود، اموال زوج توقیف میشود و از این طریق زوجه میتواند بخشی از مهریه خود را دریافت کند.
آیا مطالبه مهریه به صورت هم زمان از طریق دادگاه و اجرای ثبت امکان پذیر است؟
اگر ما قبلاً دادخواست مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت یا دادگاه را داده باشیم، دیگر امکان شکایت مجدد در نهاد دیگر را نخواهیم داشت؛ مگر اینکه بخشی از مهریه را از طریق دادگاه و بخش دیگر را از طریق اداره ثبت مطالبه کنیم، زیرا امکان مطالبه همزمان مهریه از دو مرجع وجود ندارد.
در صورتی که بخواهیم یکی از پروندههای مطالبه مهریه بسته شود و فقط از طریق یک نهاد پیگیری انجام گیرد، مانعی وجود ندارد. بعد از درخواست ما، پرونده مختومه میشود و چنانچه هزینه دادرسی را پرداخت کرده باشیم، امکان عودت و استرداد مبلغ وجود ندارد.
در مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت، چنانچه درخواست به مرحله اجراییه نرسیده باشد. زوجه از خواسته خود منصرف شود و بخواهد پرونده را مختومه اعلام نماید. نیم عشر (یک بیستم) دولتی پرداخت نخواهد شد. اما اگر در مرحله اجراییه یا بعد از آن باشد، هزینه مذکور قابل بازپسگیری نخواهد بود.
مرحله نهایی در مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت، مرحله توقیف اموال زوج میباشد که در این مرحله، پس از اخذ استعلام از مراجع ذیربط و مشخص شدن میزان دارایی زوج، دستور توقیف صادر میشود و زوجه میتواند وجوه، اموال منقول و غیرمنقول متعلق به زوج را توقیف کند. در صورتی که پرداخت مهریه میسر نشود، از مرجع ثبتی درخواست برگزاری مزایده و فروش مال توقیفشده پیگیری میگردد.
در توقیف اموال، موضوع مستثنیات دین و اموال غیرقابل توقیف نیز باید مورد توجه قرار گیرد. چنانچه پیش از صدور حکم قطعی محکومیت به پرداخت مهریه، زوج اقدام به انتقال اموال خود نماید، این عمل را نمیتوان با عنوان انتقال به قصد فرار از دین تفسیر نمود.
پیامک مختومه شدن پرونده مهریه در ثبت اسناد یعنی چه؟
جواب این سؤال چند حالت دارد. در حالت اول، زوجه گواهی عدم شناسایی اموال را از اداره ثبت دریافت کرده است.
در حالت دوم، به دلیل شناسایی نشدن اموالی از زوج، اداره ثبت اعلام کرده که زوجه باید از طریق دادگاه اقدام کند. اداره ثبت پرونده را مختومه کرده است. برای ادامه رسیدگی، زوجه باید با در دست داشتن گواهی یا نامه از اداره ثبت، به دادگاه مراجعه کند و مراحل مطالبه مهریه را پیگیری کند.
بستن پرونده مهریه در ثبت اسناد چیست؟
بستن پرونده مهریه در ثبت اسناد یعنی زوجه پیگیریهای اجرایی مربوط به درخواست مهریه را متوقف میکند. این کار به دلایل مختلفی انجام میشود؛ مثل اینکه زوجه از ادامه روند صرفنظر کرده یا بهصورت رسمی درخواست مختومه کردن پرونده را داده است. اگر زوجه پیش از این هزینه دادرسی را پرداخت کرده باشد، امکان بازگشت این مبلغ وجود ندارد.
در صورتی که پرونده هنوز به مرحله صدور اجراییه نرسیده باشد، زوجه میتواند با ارائه درخواست، پرونده را ببندد و از ادامه روند انصراف دهد، اما در این حالت مبلغ نیم عشر دولتی (معادل یک بیستم) قابل برگشت نخواهد بود. بعد از مختومه شدن پرونده در اداره ثبت، زوجه برای ادامه روند مطالبه مهریه باید با ارائه گواهی از اداره ثبت به دادگاه مراجعه کند.
سخن پایانی
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت میتواند راهی سریع، کمهزینه و مؤثر برای دستیابی به حقوق قانونی زن باشد؛ بهویژه زمانیکه اموال مشخصی از مرد در دسترس است. با این حال، آگاهی از مراحل قانونی، مستثنیات دین و محدودیتهای اجرای ثبت بسیار مهم است. اگر در مسیر مطالبه مهریه با ابهام یا پیچیدگی مواجه هستید، مشورت با یک مشاور حقوقی یا بهرهگیری از خدمات گروه وکلای پیام مشاور میتواند به تصمیمگیری آگاهانه و درست یرای شما کمک کند.
سوالات متداول
1. آیا میتوان همزمان از دادگاه و اداره ثبت مهریه را مطالبه کرد؟
خیر، نمیتوان همزمان از دادگاه و اداره ثبت مهریه را مطالبه کرد. باید یکی از این دو مسیر را انتخاب کرد.
2. هزینه دادرسی مهریه چقدر است؟
هزینه دادرسی مهریه از طریق دادگاه معادل ۲.۵٪ ارزش مهریه است و از طریق اجرای ثبت یک بیستم (۵٪) مبلغ مهریه میباشد.
3. چگونه می توان مهریه را از طریق اجرای ثبت گرفت؟
زن باید با در دست داشتن اصل سند ازدواج و مدارک شناسایی به دفترخانهای که عقد در آن ثبت شده است مراجعه کرده و تقاضای صدور اجرائیه نماید. سپس با مراجعه به اداره ثبت، فرآیند توقیف اموال مرد شروع میشود.
